कालिदासीयकाव्यप्रसङ्गे "निष्यन्द"-शब्दस्य षत्वविचारः

कालिदासी काव्यप्रसङ्गे "निष्यन्द" - शब्दस्य पत्वविचारः विश्वनाथ भट्टाचार्यः कालिदासीय मेघदूतम्य देवगिरिवर्णनोपन्यासे " त्वन्निष्यन्दोच्छ्वसि तवसुधा गन्धसम्पर्क र म्यः.... शीतो वायु" रित्यत्र "निष्यन्द " - शब्दप्रयोगों दृश्यते । अस्मिन् शब्दे मूर्धन्यषकारपाठः सर्वैः सम्पादकैराहतः । वल्लभदेव मल्लिनाथ चारित्रवर्धन- परमेश्वरादीनां मुद्रितटीकाग्रन्थेष्वपि षश्वमभ्युपेतम् । एवं " [ स ( = कुश:)] सधातुनिष्यन्द इवाद्रिराज" इति रघौ, “तोयाधारपथाश्च वक्कलशिखा- निष्यन्दरेखाङ्किता'' इति शाकुन्तलस्य

Transcribed from the prepared edition. This is the beginning of the article, not a summary — open the PDF to read it in full.

एक पृष्ठ की संस्कृत टिप्पणी। भट्टाचार्य कालिदास के उन स्थलों का संग्रह करते हैं जहाँ 'निष्यन्द' शब्द मूर्धन्य ष के साथ पढ़ा जाता है - मेघदूत, रघुवंश तथा अभिज्ञानशाकुन्तल में, टीकाकारों सहित - और उन्हें वामन के उस मत के सामने रखते हैं जो वहाँ षत्व नहीं मानते। A Sanskrit note of one page. Bhattacharya collects the places where Kalidasa's verses read nisyanda with the retroflex sibilant - in the Meghaduta, Raghuvamsa and Sakuntala, with their commentators - and sets them against Vamana, who allows no satva in that word.

Written by the archive’s cataloguers, not by the author.