સતના બળે પ્રગટેલો આંબો

પાઁદરમી શતાબ્દીમાં રચાયેલ શુભશીલગણિના ‘વિક્રમચરિત્ર'માં અગિયારમાં સગમાં વિક્રમ રાજા સ્ત્રીચરિત્ર જાણવા ગયાના પ્રસંગ રત્નમ'જરીની કથામાં વળ્યા છે, તેમાં અંતે પેાતાની રાણી મદનમજરીના દુરાચારના સક્ષી બનીને ખિન્ન થયેલા વિક્રમને ત્યારે કાંચી ક દેયછુ, પરપુરુષની લાલસા સ્ત્રીઓને સ્વભાવગત હાવાનાં ઉપદેશવચન કહે છે તે પ્રસંગે તે ‘મહાભારત’માંના દ્રૌપદીના પ્રસંગની દૃષ્ટાંતરૂપે વાત કરે છે. સંપાદક ભગવાનદાસ હરખચંદ દેશીએ નાંખ્યુ`

Transcribed from the prepared edition. This is the beginning of the article, not a summary — open the PDF to read it in full.

भायाणी पन्द्रहवीं शताब्दी के शुभशीलगणि-कृत विक्रमचरित्र में सत्यक्रिया का अनुसरण करते हैं, जहाँ प्रत्येक वक्ता के गुप्त सत्य के उच्चारण से आम पक जाता है। द्रौपदी के पद्यों के साथ वे उस जैन रूप को रखते हैं जिसमें द्वैपायन तथा श्रावक-दम्पती माण्डव्य और गोशा अपनी आत्मवंचना स्वीकार करते हैं। Bhayani follows the act-of-truth motif through Śubhaśīlagaṇi's fifteenth-century Vikramacaritra, where a mango ripens as each speaker avows a hidden truth. He sets Draupadī's verses beside the Jain version in which Dvaipāyana and the lay couple Māṇḍavya and Gośā confess their own long self-deception.

Written by the archive’s cataloguers, not by the author.